पाणी साचण्यामुळे पिकांवर होणारे परिणाम । Effects of waterlogging

 

बऱ्याच वेळेला पावसाळ्यामध्ये तर पिकामध्ये पाणी साचू शकते पण इतर हंगामामध्ये पाणी देण्याच्या पद्धतीमुळेही पाणी पिकामध्ये साचून राहू शकते. 

शेतात पाणी साचून राहिल्यास पिकांवर अत्यंत हानिकारक आणि गंभीर परिणाम होतात. हे परिणाम रोपांच्या वाढीच्या प्रत्येक टप्प्यावर परिणाम करून उत्पादनात मोठी घट आणतात.

पाणी साचण्यामुळे पिकांवर होणारे परिणाम:-

1. रोपांचा मृत्यू आणि मुळांना होणारे नुकसान:-

* पाणी साचल्यामुळे मातीमधील हवेची जागा पाणी घेते. यामुळे मुळांना आवश्यक असलेला ऑक्सिजन उपलब्ध होत नाही. त्यामुळे त्यांची कार्यक्षमता थांबते आणि रोप मरते.

* मुळांची वाढ खुंटणे: मुळे कमकुवत झाल्यामुळे त्यांची वाढ थांबते. परिणामी रोप जमिनीतून पाणी आणि अन्नद्रव्ये शोषून घेऊ शकत नाही.

2. वाढ खुंटणे आणि उत्पादनात घट:-

* रोपांचे मुळांचे कार्य थांबल्यामुळे, रोपांना उर्जा आणि पोषक तत्वे मिळत नाहीत. यामुळे रोपांची शारीरिक वाढ खुंटते, ती पिवळी पडतात आणि त्यांची पाने गळून पडतात.

* रोगाचा प्रादुर्भाव वाढणे: जास्त आर्द्रता आणि कमी ऑक्सिजनमुळे बुरशीजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव वाढतो, जसे की 'रोप मर रोग' आणि मूळकूज.

* पीक फुलोऱ्यात असताना किंवा फळधारणा होताना पाणी साचल्यास, फुले गळून पडतात किंवा फळांची/शेंगांची संख्या आणि गुणवत्ता कमी होते.

* उत्पादनात घट: वरील सर्व नकारात्मक परिणामांमुळे शेवटी पिकाच्या एकूण उत्पादनात लक्षणीय घट येते.

3. मातीच्या गुणधर्मांवर परिणाम:-

* पाणी साचल्यामुळे मातीचे तापमान कमी होते. कमी तापमानात रोपांची शारीरिक प्रक्रिया मंदावते.

* पोषक तत्वांची उपलब्धता: मातीतील पाणी साचल्यास नायट्रोजनचे प्रमाण वाहून गेल्यामुळे (जमिनीमध्ये झिरपते) कमी होते. तसेच, फॉस्फरस आणि पोटॅशियम सारख्या इतर आवश्यक अन्नद्रव्यांचे शोषण रोपांना करता येत नाही.

* काही जमिनींमध्ये, पाणी साचल्यामुळे मातीतील क्षार जमिनीच्या पृष्ठभागावर जमा होतात, ज्यामुळे जमीन खारट होते आणि रोपांच्या वाढीसाठी ती आणखी प्रतिकूल बनते.

पिकामध्ये पाणी साचून राहिल्यास अश्या प्रकारचे वेगवेगळे परिणाम होऊन उत्पन्नामध्ये मोठी घट होते. त्यामुळे ज्या जमिनीमध्ये पाणी साचत असेल अश्या ठिकाणी योग्य उपाययोजना कराव्यात त्यामुळे होणारे नुकसान टाळता येतील. 

स्रोत-इंटरनेट 

उत्तर देणाऱ्या शेतकरी मित्रांची नावे:-

शिवाजी चौगले, राधानगरी कोल्हापूर

दत्तात्रय बुजवाडे, कोल्हापूर 

शिव कापसे, परभणी 

 उत्तर दिल्याबद्दल धन्यवाद

*अधिक माहिती साठी आमच्या वेबसाईटला भेट द्या.👇* 

www.greenrevolutions.in

 *Join Us On Social Media Also👇* 

*You Tube:-*

https://youtube.com/@PheromoneTrap?si=KrfCv82YarfHVwTS

 *Instagram:-*

https://www.instagram.com/greenrevolution87?igsh=c3E5MGQ0aDJ2ZDk1

*Facebook:-* 

https://m.facebook.com/groups/522198518657687/?ref=share&mibextid=8oHioR

*Linkedin:-* 

https://www.linkedin.com/company/greenrevolutions/

#ipmschool #IPM #gogreen #agriculture #waterlogging #impact #effects #smartfarming