उन्हाळी सोयाबीन । जास्त उत्पादनासाठी महत्वाच्या गोष्टी । Summer Soyabean

 


बरेच शेतकरी खरीप हंगामासोबत उन्हाळी हंगामामध्येही सोयाबेन पीक घेत आहेत. उन्हाळी सोयाबीनसाठी योग्य वेळेत पेरणी करण्यासोबतच, उन्हाळी हंगामात खोल नांगरणी, बीजप्रक्रिया, योग्य वाणाची निवड, पाणी व्यवस्थापन (आंतरमशागत आणि ठिबक सिंचन), तण नियंत्रण (तणनाशक फवारणी), खत व्यवस्थापन (NPK), आणि कीड व रोग व्यवस्थापन या गोष्टींची काळजी घेणे महत्त्वाचे आहे, जेणेकरून चांगली वाढ होऊन उत्पादन वाढेल. 

  उन्हाळी सोयाबीन हे प्रामुख्याने बियाणे उत्पादनासाठी घेतले जाते. खरीप हंगामात अतिवृष्टीमुळे पीक हातचे जात असल्याने शेतकरी प्रामुख्याने चांगल्या उत्पन्नासाठी तसेच प्रामुख्याने बियाण्याच्या दृष्टीने पिकवत आहेत. 

उन्हाळी सोयाबीनसाठी महत्त्वाच्या बाबी:

१.पेरणीची योग्य वेळ:-

वेळ:उन्हाळी हंगामी सोयाबीन डिसेंबरचा शेवटचा आठवडा ते जानेवारीच्या पहिल्या पंधरवाड्या पर्यंत पिकाची पेरणी करावी. जर पेरणीस उशीर झाला तर पिक फुलोऱ्यात असतांना व दाणे भरण्याच्या अवस्थेत असतांना म्हणजेच मार्च व एप्रिल महिन्यात जास्त तापमानामुळे फुले शेंगा गळ होते व दाण्याचा आकार लहान होतो.

पेरणीच्या वेळी दिवसाचे तापमान १८ ते २० अंश सेल्सिअसच्या वर असावे. जर तापमान खूप कमी असेल, तर उगवण उशिरा होते किंवा बियाणे सडण्याची शक्यता असते.

२. वाणांची निवड:-

उन्हाळी हंगामात उष्णता सहन करू शकणारे वाण निवडावे:

*फुले संगम (KDS 726): हा वाण तांबेरा रोगाला प्रतिकारक आणि अधिक उत्पादन देणारा आहे.

*फुले किमया (KDS 753): उन्हाळी हंगामासाठी अत्यंत उपयुक्त.

*जे.एस. ३३५: जुना पण खात्रीशीर वाण.

यांसारख्या वाणांची निवड तुम्ही करू शकता ज्यामुळे तुम्हाला अधिक उत्पन्न मिळेल. 

३.बीजप्रक्रिया:-

उन्हाळ्यात जमिनीतील उष्णतेमुळे बुरशीचा प्रादुर्भाव होऊ शकतो, म्हणून त्यासाठी 

३ ग्रॅम थायरम किंवा २ ग्रॅम कार्बेन्डाझिम बुरशीनाशक प्रति किलो बियाण्यास लावा.

पहिल्यांदा रासायनिक बीजप्रक्रिया करून त्यानंतर जैविक बीजप्रक्रिया करावी. 

त्यामध्ये रायझोबियम आणि पी.एस.बी. (PSB) प्रत्येकी २५ ग्रॅम प्रति किलो बियाण्यास लावून सावलीत वाळवावे. यामुळे मुळांवरील गाठींची संख्या वाढते आणि नत्र स्थिरीकरण चांगले होते.

४.पाणी व्यवस्थापन:-

उन्हाळी सोयाबीनसाठी पाणी हा सर्वात महत्त्वाचा घटक आहे. जमीन ओलावून घेऊन वाफसा आल्यावर पेरणी करावी. जमिनीच्या प्रकारानुसार ८ ते १० दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे. फुलोरा अवस्था आणि शेंगा भरण्याच्या अवस्थेत पाण्याची कमतरता भासू देऊ नका. पाणी कमी पडल्यास उत्पादनात मोठी घट होते. शक्य असल्यास तुषार सिंचनाचा (Sprinkler) वापर करावा, यामुळे हवेतील आर्द्रता टिकून राहते.

५. खत व्यवस्थापन

पेरणीच्या वेळी प्रति एकरी १ बॅग डी.ए.पी. (DAP) आणि १५-२० किलो पोटॅश द्यावे. सोयाबीनला गंधकाची (Sulphur) मोठी गरज असते, त्यामुळे एकरी १० किलो दाणेदार गंधक वापरावे, यामुळे दाण्यांचे वजन आणि तेलाचे प्रमाण वाढते.

६.कीड आणि रोग नियंत्रण

उन्हाळ्यात प्रामुख्याने पाने खाणारी अळी, पाने गुंडाळणारी अळी, शेंगा खाणारी अळी, खोडमाशी सोबत पांढरी माशी, मावा आणि तुडतुडे या रसशोषक कीडींचाही प्रादुर्भाव होतो. 

अळिवर्गीय किडींच्या नियंत्रणासाठी कामगंध सापळ्यांचा वापर एकरी ८-१० प्रमाणे करावा. सुरुवातीला निम तेलाची फवारणी करावी आणि प्रादुर्भाव जास्त वाटल्यास क्लोरँट्रानिलीप्रोल १८.५ एस सी (३ मिली) या इमामेक्टिन बेन्झोएट या प्रोफेनोफॉस ५० ईसी पैकी कोणत्याही एकाचा वापर करावा. 

रसशोषक किडींच्या नियंत्रणासाठी पिवळे निळे चिकट सापळे एकरी ४०-५० एकरी लावावेत आणि प्रादुर्भाव जास्त असेल तर थायमिथोक्झाम १२.६० % + लँबडा सायहॅलोथ्रीन ९.५% झेडसी या कीटकनाशकाचा वापर करावा. 

खोड माशीच्या नियंत्रणासाठी पेरणीनंतर १५-२० दिवसांनी प्रति एकरी १० किलो कार्बोफ्युरॉन जमिनीतून द्यावे किंवा सायअँट्रानिलिप्रोलची फवारणी करावी.

७. इतर महत्त्वाच्या टिप्स:

*पेरणीचे अंतर: दोन ओळींतील अंतर ३० सें.मी. आणि दोन रोपांतील अंतर १० सें.मी. ठेवावे.

*आच्छादन: जमिनीत ओलावा टिकवण्यासाठी पाचट किंवा पेंढा वापरता येईल.

*जर तुम्ही बियाण्यासाठी सोयाबीन लावत असाल, तर इतर वाणांची सरमिसळ होणार नाही याची काळजी घ्या आणि फुलोऱ्यात असताना 'भेसळ' (Roguing) काढून टाका.

स्रोत-इंटरनेट

उत्तर देणाऱ्या शेतकरी मित्रांची नावे:-

शरद बोन्डे , अचलपूर अमरावती

उत्तर दिल्याबद्दल धन्यवाद 

*अधिक माहिती साठी आमच्या वेबसाईटला भेट द्या.👇* 

www.greenrevolutions.in

 *Join Us On Social Media Also👇* 

*You Tube:-*

https://youtube.com/@PheromoneTrap?si=KrfCv82YarfHVwTS

 *Instagram:-*

https://www.instagram.com/greenrevolution87?igsh=c3E5MGQ0aDJ2ZDk1

*Facebook:-* 

https://m.facebook.com/groups/522198518657687/?ref=share&mibextid=8oHioR

*Linkedin:-* 

https://www.linkedin.com/company/greenrevolutions/


#ipmschool #IPM #gogreen #soyabean #summersoyabean #soyabeanfarming #tips #Smartfarming

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

हुमणी कीड प्रभावी नियंत्रण । प्रतिबंधात्मक आणि नियंत्रणात्मक उपाय । White Grub Management |

इमेज
  हुमणी एक अतिशय नुकसानकारक आणि नियंत्रणासाठी कठीण अशी एक कीड आहे जी शेतकऱ्याचे ऊस, भुईमूग, बटाटा, सोयाबीन यासारख्या नगदी  तसेच भाजीपाला पिकामध्ये मोठ्या प्रमाणावर नुकसान करते. हुमणी हि खरीप हंगामामध्ये अधिक सक्रिय असल्यामुळे नियंत्रण उपाय करणे खूप कठीण होते. हुमणी किडीमुळे पिकाचे ३० से ८० टक्के पर्यंत नुकसान होऊ शकते.     हुमणी कीड जमिनीमध्ये राहून पिकाच्या मुळाजवळ राहून नुकसान पोहोचवते. हि कीड जमिनीमध्ये असल्यामुळे नियंत्रण उपाय करताना खूप कठीण जाते. त्यामुळे या किडीच्या नियंत्रणासाठी प्रतिबंधात्मक बाबी नियंत्रणात्मक उपाय केल्यास किडीचे नियंत्रण नक्कीच शक्य आहे. तर आज आपण पाहूया कि त्यासाठी प्रतिबंधात्मक आणि नियंत्रणात्मक उपाय कोणते करता येतील.                                                                         हुमणी नियंत्रणासाठी प्रतिबंधात्मक उपाय :- हुमणी किडीचे साधारणपण...
अधिक वाचा

ऊसामधील लोकरी मावा कीड । प्रभावी नियंत्रण । wooly Aphids Management

इमेज
  ऊस पिकामध्ये बऱ्याच किडींमुळे नुकसान होते. शक्यतो पावसाळ्याच्या दिवसामध्ये प्रामुख्याने हुमणी कीड उसाची मुळे खाते त्यामुळे मोठे नुकसान ऊस पिकाचे होऊ शकते तसेच पावसाच्या दिवसामध्ये जास्त आर्द्रता आणि एकसारखा रिमझिम पाऊस त्यामुळे लोकरी मावा किडीचा प्रादुर्भाव सुद्धा अधिक प्रमाणात दिसून येतो.    ऊस पिकामध्ये लोकरी मावा ही एक गंभीर समस्या बनू शकते, विशेषतः जास्त आर्द्रता आणि ढगाळ वातावरणात याचा प्रादुर्भाव वेगाने वाढतो. या किडीमुळे ऊसाचे रस शोषण होते, ज्यामुळे वाढ खुंटते आणि उत्पादनात मोठी घट येते. याच्या प्रभावी व्यवस्थापनासाठी एकात्मिक कीड व्यवस्थापन (IPM) पद्धतींचा अवलंब करणे आवश्यक आहे. ऊस पिकातील लोकरी मावा किडीचे व्यवस्थापन प्रतिबंधात्मक उपाय - * लागवडीसाठी नेहमी निरोगी आणि किडीमुक्त बेण्याचा वापर करा. लागवड करण्यापूर्वी बेणे बुरशीनाशक आणि कीटकनाशकाच्या द्रावणात (उदा. इमिडाक्लोप्रिड किंवा थायमेथोक्झाम) बुडवून प्रक्रिया करून लागण करा. * लोकरी माव्याला काही प्रमाणात सहनशील असलेले वाण (उदा. को-८६०३२, को-८०११, कोएम-०२६५  या वाणांमध्ये माव्याचा प्रादुर्भाव कमी दिसून य...
अधिक वाचा

रसशोषक किडी । पिकाचे कसे नुकसान करतात । Damage by Sucking Pest

इमेज
  पिकामध्ये वेगवेगळ्या किडींच्या मुळे नुकसान होताना पाहायला मिळते, त्यामध्ये पानांचे नुकसान करणारी कीड, खोडाला नुकसान पोहोचवणारी कीड, फळाला नुकसान पोहोचवणारी कीड आणि मुळाला नुकसान पोहोचवणाऱ्या या किडी पिकाला प्रत्यक्ष खाऊन नुकसान करतात तर पिकामध्ये रस शोषण करून पिकाला नुकसान करणाऱ्या किडींच्यामुळेही पिकाचे अधिक नुकसान होऊ शकते.      रसशोषक किडी या शेतीतील पिकांसाठी अत्यंत हानिकारक असतात. यामध्ये पांढरी माशी, मावा, तुडतुडे, थ्रिप्स यासारख्या बऱ्याच किडी पिकाला नुकसान पोहोचवतात. या किडी पिकामध्ये राहून पानांमधून, खोडामधून रस शोषून घेतात, ज्यामुळे पिकाचे नुकसान होते. हे नुकसान केवळ प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष असे दोन्ही प्रकारे होते.  रसशोषक किडीमुळे पिकाचे होणारे प्रत्यक्ष नुकसान:-  रसशोषक किडी (उदा. मावा, तुडतुडे, पांढरी माशी, फुलकिडे, पिठ्या ढेकूण इत्यादी) पानांमधून, कोवळ्या फांद्यांमधून, फुलांमधून किंवा फळांमधून रस शोषून घेतात. हा रस झाडाच्या वाढीसाठी आवश्यक पोषक तत्वे आणि पाणी वाहून नेतो. रस शोषल्यामुळे झाडाला आवश्यक पोषण मिळत नाही.   यामुळे पिकावर...
अधिक वाचा